Vượt ra khỏi "chiếc kim sợi chỉ": Chiến lược chuyển mình của May Việt Tiến

Chiến lược phát triển của May Việt Tiến hiện đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi doanh nghiệp buộc phải thay đổi tư duy từ gia công thuần túy sang cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, một câu hỏi mang tính chất “thức tỉnh” đã được đặt ra: “Việt Tiến có làm may mãi được không?”. Câu hỏi này không chỉ đơn thuần là về kỹ thuật may mặc, mà là một bài toán chiến lược về sự sinh tồn trong một chuỗi giá trị toàn cầu đang thay đổi chóng mặt, nơi mà lợi nhuận từ gia công (OEM/CMT) ngày càng bị bào mòn bởi cạnh tranh về giá và chi phí lao động.

Thay đổi tư duy đầu tư: Từ “vừa đủ” sang “đột phá”

Ông Bùi Xuân Khu, Nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Công Thương, người từng gắn bó sâu sắc với Việt Tiến, đã thẳng thắn chỉ ra rằng việc duy trì vị thế “cánh chim đầu đàn” không thể dựa trên những thành tựu cũ. Trong bối cảnh các đối thủ mới nổi lên với tốc độ chóng mặt, việc đầu tư nhỏ giọt vài chục tỷ đồng mỗi năm là không đủ.

Hiện đại hóa bằng Robot và Tự động hóa

Để thoát khỏi bẫy gia công giá rẻ, Việt Tiến cần một cuộc cách mạng về hạ tầng sản xuất. Việc chuyển dịch sang tự động hóa và robot hóa không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để tối ưu năng suất và giảm sự phụ thuộc vào nhân công. Đặc biệt, việc khai thác tối đa năng lực từ cổ đông chiến lược như South Island về quản trị quốc tế và công nghệ sẽ là đòn bẩy giúp doanh nghiệp nâng cấp năng lực cạnh tranh.

Khai phá dư địa nội địa và chuyển đổi số bán lẻ

Thay vì quá phụ thuộc vào đơn hàng xuất khẩu, tiềm năng từ thị trường trong nước vẫn còn rất lớn. Chiến lược trọng tâm sẽ là:

• Mở rộng hệ thống phân phối: Tăng cường độ phủ của các cửa hàng bán lẻ vật lý.
• Đẩy mạnh Omnichannel: Tích hợp sâu kênh online để tiếp cận tệp khách hàng trẻ, linh hoạt hơn trong việc nắm bắt xu hướng thời trang.
• Đầu tư cho thiết kế (R&D): Nâng cao hàm lượng chất xám trong sản phẩm để chuyển từ “may theo mẫu” sang “tạo ra xu hướng”.

Logistics thời trang: “Mỏ neo” lợi nhuận mới

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Vinatex, đã đưa ra một góc nhìn sắc sảo về chuỗi giá trị. Nếu nhìn lên phía trên là thiết kế và thương hiệu (vốn đòi hỏi thời gian và chi phí xây dựng cực lớn), hoặc nhìn xuống phụ liệu (vốn cạnh tranh khốc liệt), thì Logistics cho ngành thời trang chính là khoảng trống tiềm năng mà Việt Tiến có thể chiếm lĩnh.

Với lợi thế về quy mô và mạng lưới khách hàng toàn cầu, Việt Tiến không chỉ dừng lại ở việc may xong và giao hàng. Doanh nghiệp có thể xây dựng các trung tâm điều phối nguyên phụ liệu, quản lý kho bãi và phân phối hàng hóa ra quốc tế. Đây là mô hình dịch vụ giá trị cao, tạo ra dòng tiền bền vững và giảm thiểu rủi ro khi đơn hàng gia công biến động.

Nhận định về giá trị cổ phiếu VGG

Một chi tiết đáng chú ý là đánh giá về mặt tài chính. Với thị giá quanh 42,000 đồng/cp, trong khi giá trị sổ sách lên tới 55,000 đồng/cp, cổ phiếu VGG đang ở vùng định giá thấp hơn nhiều so với tiềm năng thực tế và mặt bằng chung của ngành. Điều này cho thấy thị trường có thể chưa phản ánh hết giá trị của những chuyển dịch chiến lược mà doanh nghiệp đang theo đuổi.

“Điểm nghẽn” từ cơ chế quản lý vốn Nhà nước

Tuy nhiên, khát vọng chuyển mình của Việt Tiến đang vấp phải một rào cản lớn về cơ chế. Chủ tịch Vũ Đức Giang chia sẻ, việc cổ đông Nhà nước nắm giữ 30.4% vốn tạo ra một áp lực quản trị đặc thù.

Sự xung đột giữa tính linh hoạt và quy định chặt chẽ

Trong khi các doanh nghiệp tư nhân hoặc FDI có thể ra quyết định đầu tư trong “một nốt nhạc”, thì Việt Tiến phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt về quản lý vốn Nhà nước. Mọi quyết định từ đầu tư tài chính đến tổ chức sản xuất đều phải qua nhiều cấp phê duyệt, thanh tra và kiểm toán. Sự thận trọng này là cần thiết để đảm bảo an toàn vốn, nhưng vô hình trung lại trở thành “chiếc phanh” làm chậm tốc độ phản ứng của doanh nghiệp trước những biến động khốc liệt của thị trường.

Chiến lược tái cấu trúc tài sản và danh mục đầu tư

Để tối ưu hóa nguồn lực trong điều kiện dòng tiền không quá dồi dào, Việt Tiến đang thực hiện các bước đi quyết liệt:

• Rà soát danh mục: Thoái vốn tại các đơn vị kém hiệu quả để tập trung nguồn lực cho các mảng cốt lõi.
• Chuyển đổi công năng: Tối ưu hóa quỹ đất và tài sản sẵn có để phù hợp với định hướng phát triển mới.
• Tái cấu trúc liên doanh: Đảm bảo các dự án liên kết vận hành hiệu quả, tránh lãng phí vốn.

Góc nhìn chuyên gia và Bài học cho doanh nghiệp dệt may

Câu chuyện của May Việt Tiến là hình ảnh thu nhỏ của nhiều doanh nghiệp dệt may lớn tại Việt Nam: Có quy mô, có truyền thống nhưng đang loay hoay tìm lối thoát khỏi bẫy gia công.

Insight quan trọng ở đây là: Sự chuyển dịch không thể diễn ra một sớm một chiều nếu không có sự thay đổi về cơ chế quản trị. Việc kết hợp giữa “tư duy linh hoạt của tư nhân” và “sự bài bản của Nhà nước” sẽ là chìa khóa. Nếu Việt Tiến hiện thực hóa được mô hình Logistics thời trang kết hợp với tự động hóa sản xuất, họ sẽ không còn là một “xưởng may lớn” mà trở thành một “hệ sinh thái thời trang” thực thụ.

Theo bạn, liệu việc chuyển sang làm dịch vụ Logistics có đủ để giúp các doanh nghiệp dệt may Việt Nam thoát khỏi sự phụ thuộc vào đơn hàng gia công? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận hoặc gửi cho chúng tôi qua email.