Trump dọa rút quân khỏi Đức: Vì sao châu Âu không còn lo sợ?

Việc Tổng thống Donald Trump đe dọa rút quân khỏi Đức đã thúc đẩy nhanh quá trình tự chủ an ninh châu Âu, biến những áp lực chính trị thành động lực để EU tự cường hơn.

Những tuyên bố về việc rút ít nhất 5.000 quân Mỹ khỏi Đức thường được truyền thông mô tả như một “quả bom” có thể gây chấn động khối NATO. Tuy nhiên, trái ngược với những dự đoán về một cuộc khủng hoảng ngoại giao, phản ứng từ các nhà lãnh đạo châu Âu lại điềm tĩnh đến mức đáng ngạc nhiên.

Phản ứng “bình thản” đầy tính toán của các nhà lãnh đạo EU

Sự bình thản này không phải là thái độ thờ ơ, mà là kết quả của một chiến lược chuẩn bị dài hạn. Tại hội nghị thượng đỉnh các lãnh đạo châu Âu ngày ³⁄₅, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store đã thẳng thắn nhìn nhận rằng việc châu Âu tự gánh vác trách nhiệm an ninh cho chính mình là điều tất yếu.

Đồng quan điểm, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius coi động thái của ông Trump là “điều có thể dự đoán trước”. Thay vì hoảng loạn, Berlin đang tập trung vào những hành động thực chất: tăng cường lực lượng vũ trang, đẩy nhanh tiến độ mua sắm khí tài hiện đại và nâng cấp cơ sở hạ tầng quân sự. Điều này cho thấy châu Âu đang chuyển dịch từ trạng thái “phụ thuộc” sang “tự chủ chiến lược”.

Từ xung đột ngoại giao đến chiến lược tự cường

Căng thẳng leo thang khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích chiến lược đàm phán của Mỹ với Iran là thiếu thuyết phục và khiến Washington bị Tehran “làm bẽ mặt”. Đáp trả lại, ông Trump không ngần ngại công kích cá nhân ông Merz trên mạng xã hội, cho rằng ông đang làm việc tệ hại trong việc giải quyết các vấn đề như nhập cư.

Dưới góc nhìn chuyên gia, Peter Chase từ Quỹ German Marshall nhận định rằng nếu châu Âu cuống cuồng trước những lời đe dọa, họ sẽ vô tình trao lợi thế cho ông Trump. Việc nhận diện được “phong cách” đàm phán của Tổng thống Mỹ giúp EU giữ được thế chủ động. Hơn nữa, 5.000 quân dự kiến bị rút lần này thực chất thuộc một lữ đoàn triển khai tạm thời khi xung đột Ukraine bùng phát, không phải lực lượng đồn trú vĩnh viễn, nên tác động thực tế đến an ninh là không đáng kể.

Những “đòn đánh” khác: Thuế quan và vũ khí tầm xa

Ngoài việc rút quân, ông Trump còn đưa ra hai lời đe dọa gây áp lực mạnh: rút cam kết gửi tên lửa tầm xa tới châu Âu và áp thuế 25% lên ô tô châu Âu. Trong khi việc rút tên lửa tầm xa được coi là “đòn giáng mạnh hơn” về mặt quân sự, thì đòn thuế quan lại bị coi là bốc đồng.

Xét về con số, Đức có thể tổn thất 18 tỷ USD nếu thuế quan được áp dụng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy xuất khẩu EU sang Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh bất chấp các rào cản thuế quan trước đó. Quan trọng hơn, hầu hết các hãng xe châu Âu đều có nhà máy sản xuất ngay tại Mỹ. Do đó, việc tăng thuế sẽ trực tiếp gây tổn hại đến các cơ sở sản xuất và công nhân Mỹ, khiến đây trở thành một con dao hai lưỡi đối với chính quyền Washington.

Bài toán lợi ích: Ai thực sự cần ai?

Nỗi lo thực sự của châu Âu không nằm ở những đòn trừng phạt đơn lẻ, mà là sự hoài nghi về cam kết dài hạn của Mỹ đối với Ukraine và an ninh chung của khu vực. Tuy nhiên, một góc nhìn thực tế hơn cho thấy Mỹ cũng phụ thuộc rất lớn vào châu Âu. Theo dữ liệu từ DMDC (Lầu Năm Góc), Mỹ hiện có 36.436 quân nhân tại Đức - cao nhất tại châu Âu.

Đức không chỉ là nơi đặt tổng hành dinh Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) mà còn là trung tâm điều trị y tế, bảo dưỡng và kho vũ khí chiến lược cho không quân Mỹ. Nếu không có các căn cứ này, khả năng can thiệp của Mỹ vào các điểm nóng như Iran sẽ bị suy giảm nghiêm trọng.

Insight chuyên gia: Những động thái gây rủi ro từ Washington vô tình lại là “món quà” cho EU, buộc họ phải thoát khỏi vùng an toàn và xây dựng một hệ thống phòng thủ độc lập. Khi châu Âu nhận ra họ có những lợi thế đối xứng, cán cân quyền lực trong NATO sẽ thay đổi.

Liệu châu Âu có thể thực sự đứng vững một mình nếu Mỹ hoàn toàn rút lui khỏi cam kết an ninh? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn về tương lai của khối NATO trong phần bình luận.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao châu Âu không lo lắng khi ông Trump dọa rút quân khỏi Đức?Vì EU đang chủ động thực hiện chiến lược tự chủ an ninh, tăng cường chi tiêu quốc phòng và mua sắm vũ khí để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.

Việc áp thuế 25% lên ô tô châu Âu có gây thiệt hại nặng cho Đức không?Về lý thuyết Đức có thể mất 18 tỷ USD, nhưng thực tế nhiều xe được sản xuất tại Mỹ, nên thuế này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm và kinh tế nội địa Mỹ.

Vai trò của Đức đối với quân đội Mỹ tại châu Âu là gì?Đức là trung tâm chiến lược, nơi đặt Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) và là đầu mối hậu cần, y tế, kho vũ khí quan trọng nhất của Mỹ trong khu vực.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao châu Âu không lo lắng khi ông Trump dọa rút quân khỏi Đức?

Vì EU đang chủ động thực hiện chiến lược tự chủ an ninh, tăng cường chi tiêu quốc phòng và mua sắm vũ khí để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.

Việc áp thuế 25% lên ô tô châu Âu có gây thiệt hại nặng cho Đức không?

Về lý thuyết Đức có thể mất 18 tỷ USD, nhưng thực tế nhiều xe được sản xuất tại Mỹ, nên thuế này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm và kinh tế nội địa Mỹ.

Vai trò của Đức đối với quân đội Mỹ tại châu Âu là gì?

Đức là trung tâm chiến lược, nơi đặt Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) và là đầu mối hậu cần, y tế, kho vũ khí quan trọng nhất của Mỹ trong khu vực.