Kinh tế sáng tạo Việt Nam: Khi 6 triệu người kiếm tiền từ TikTok

Việc hơn 6 triệu người Việt Nam hiện đang kiếm tiền trên TikTok không chỉ là con số ấn tượng mà còn khẳng định sự bùng nổ của mô hình thương mại điện tử kết hợp nội dung.

Tại hội thảo Creator for Vietnam diễn ra vào ngày ⁷⁄₅, ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng giám đốc TikTok Việt Nam, đã công bố một dữ liệu đáng chú ý: hiện có khoảng 6 triệu nhà sáng tạo nội dung đang có thu nhập hàng tháng từ nền tảng này. Nếu mở rộng quy mô ra toàn bộ hệ sinh thái Internet tại Việt Nam, con số này ước tính có thể chạm mốc 10 triệu người.

Sự trỗi dậy của “Kinh tế sáng tạo” (Creator Economy)

Sau gần 30 năm Internet hiện diện tại Việt Nam, chúng ta đang chứng kiến một bước chuyển mình quan trọng. Internet không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ tổ chức mà đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống, trở thành một phần tất yếu. Trong đó, những người làm nội dung chính là những “kiến trúc sư” xây dựng nên sự sôi động của không gian số hiện nay.

Không dừng lại ở việc tạo ra các video giải trí ngắn hay livestream bán hàng, lực lượng này đang đóng vai trò là cầu nối văn hóa, quảng bá du lịch và đưa các đặc sản địa phương tiếp cận với thị trường toàn quốc. Tuy nhiên, một thực tế đáng suy ngẫm là nghề bán hàng online và sáng tạo nội dung từ lâu vẫn chưa được xã hội nhìn nhận và tôn vinh đúng mức như một nghề nghiệp chuyên nghiệp.

Sức mạnh chuyển đổi: Từ nội dung giải trí đến đơn hàng thực tế

Mô hình Shoppertainment (Mua sắm kết hợp giải trí) đang tạo ra những cú hích doanh thu khổng lồ. Theo ông Đỗ Hữu Hưng, CEO Accesstrade Việt Nam, các KOC (Key Opinion Consumer) và KOL (Key Opinion Leader) hiện nay không còn là những “người nổi tiếng cho vui” mà đã trở thành một lực lượng lao động ổn định với tiềm năng tăng trưởng cao.

Số liệu thực tế cho thấy sức ảnh hưởng khủng khiếp của các nhà sáng tạo: 50% doanh số của các nhãn hàng trên TikTok đến từ các creator. Thậm chí, với một số thương hiệu đặc thù, tỷ lệ này lên tới 90%. Điều này chứng minh rằng niềm tin của người tiêu dùng hiện nay dịch chuyển từ quảng cáo truyền thống sang lời khuyên từ những người trải nghiệm thực tế.

Bài toán chuẩn hóa: Khi số lượng không đi đôi với chất lượng

Tuy nhiên, nhìn vào con số 10 triệu người kiếm tiền online, các chuyên gia cũng đưa ra lời cảnh báo về tính bền vững. Ông Đỗ Hữu Hưng nhận định hoạt động của lực lượng này tại Việt Nam vẫn còn khá manh mún, thiếu một bộ quy chuẩn về năng lực và đạo đức nghề nghiệp.

Việc thiếu hụt các chuẩn mực dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực, gây ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của nhãn hàng, niềm tin của người tiêu dùng và chính danh tiếng của cộng đồng sáng tạo. Để khắc phục tình trạng này, sáng kiến Creator for Vietnam (hợp tác giữa Accesstrade và TikTok) đã ra đời với mục tiêu xây dựng cộng đồng 10.000 nhà sáng tạo đạt chuẩn về: Mức độ ảnh hưởng - Khả năng tạo doanh thu - Đạo đức nghề nghiệp.

Đòn bẩy cho doanh nghiệp nhỏ và triển vọng tỷ đô

Ở góc độ vĩ mô, ông Trần Văn Trọng, Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), cho rằng các nhà sáng tạo nội dung chính là “cánh tay nối dài” giúp các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, tiếp cận nhanh chóng với thương mại điện tử mà không cần chi phí vận hành quá lớn.

Khi các cộng đồng creator được hình thành và chia sẻ kỹ năng kinh doanh, kiến thức pháp luật, họ sẽ tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ lẫn nhau, giảm thiểu rủi ro pháp lý cho người bán và người mua.

Dự báo quy mô thị trường Thương mại điện tử Việt Nam:

• Năm 2025: Ước đạt 31-32 tỷ USD (tăng trưởng 25-27%/năm).
• Năm 2030: Có thể đạt mốc 80-100 tỷ USD, nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.

Góc nhìn chuyên gia: Việc kiếm tiền trên TikTok không còn là một “trào lưu nhất thời” mà đang chuyển mình thành một ngành công nghiệp thực thụ. Tuy nhiên, để tồn tại lâu dài, các creator cần dịch chuyển từ tư duy “kiếm tiền nhanh” sang tư duy “xây dựng giá trị bền vững”. Sự minh bạch trong review và trách nhiệm với cộng đồng sẽ là tấm vé thông hành duy nhất để các nhà sáng tạo nội dung tiến xa hơn trong tương lai.

Bạn nghĩ sao về việc coi sáng tạo nội dung là một nghề nghiệp chính thức? Liệu các tiêu chuẩn đạo đức có đủ sức kiềm chế những mặt trái của livestream bán hàng hiện nay? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn dưới phần bình luận!