Chiến lược đưa Việt Nam thành trung tâm Nhiên liệu Hàng không Bền vững (SAF)

Việc thúc đẩy Nhiên liệu Hàng không Bền vững (SAF) đang trở thành ưu tiên chiến lược của Việt Nam nhằm hiện thực hóa cam kết giảm phát thải và nâng tầm vị thế hàng không quốc gia.

Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu đang chịu áp lực khổng lồ về việc cắt giảm khí thải carbon để đạt mục tiêu Net Zero, Việt Nam đã có một bước đi quyết liệt. Diễn đàn quốc tế Đổi mới sáng tạo và Chính sách Nhiên liệu Hàng không Bền vững (IPS Vietnam 2026), diễn ra từ ngày 06–08/05/2026 tại Đà Nẵng, không chỉ là một sự kiện hội thảo mà là lời khẳng định về tham vọng dẫn dắt xu hướng năng lượng xanh trong khu vực.

IPS Vietnam 2026: Cú hích cho lộ trình xanh hóa hàng không

Sự kiện lần này ghi nhận sự hiện diện của gần 70 tổ chức uy tín, tạo nên một mạng lưới kết nối đa chiều giữa các nhà hoạch định chính sách và đơn vị thực thi. Từ các cơ quan quyền lực như Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng cho đến Bộ Khoa học và Công nghệ, tất cả đều thống nhất về một tầm nhìn: SAF không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để hàng không Việt Nam không bị tụt hậu.

Với sự ủng hộ từ lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, hội nghị đã mở ra không gian thảo luận thực chất về việc kết hợp giữa năng lực sản xuất nhiên liệu nội địa và công nghệ tiên tiến từ quốc tế.

Những thỏa thuận chiến lược định hình hệ sinh thái SAF

Điểm nhấn quan trọng nhất của IPS Vietnam 2026 chính là việc Asia SAF Association (ASAFA) ký kết hai biên bản ghi nhớ (MOU) cấp thể chế, tạo khung pháp lý và kỹ thuật cho việc triển khai SAF:

• Hợp tác với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (IGIP) - Bộ Công Thương: Tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất, chuyển giao tri thức kỹ thuật và đặc biệt là hỗ trợ xây dựng các chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào SAF.
• Hợp tác với Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng (DISSC): Mục tiêu biến Đà Nẵng thành “hub” đổi mới sáng tạo về SAF. Điều này bao gồm việc xây dựng mạng lưới chuyên gia, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tổ chức các sự kiện kết nối doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng xanh.

Tầm nhìn khu vực: Khi Việt Nam không còn là “người theo sau”

Ông Fabrice Espinosa, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành ASAFA, nhận định rằng Việt Nam đang sở hữu những nền tảng then chốt để xây dựng một hệ sinh thái SAF có năng lực cạnh tranh cao. Khi các quy định về môi trường của quốc tế (như CORSIA của ICAO) ngày càng siết chặt, quốc gia nào làm chủ được nguồn cung SAF sẽ nắm giữ lợi thế vận tải hàng không trong tương lai.

ASAFA, với mạng lưới 44 tổ chức tại 17 quốc gia, đã chứng minh vai trò điều phối hiệu quả thông qua việc phát hành Báo cáo Triển vọng SAF tại châu Á – Thái Bình Dương và đạt giải thưởng EuroCham Sustainability Award 2025. Việc Việt Nam là điểm khởi đầu cho chuỗi hội nghị năm 2026 (trước Thái Lan và Malaysia) cho thấy vị thế chiến lược mà Việt Nam đang nắm giữ.

Lộ trình tiếp theo: Từ chính sách đến thực tiễn vận hành

Để SAF không dừng lại ở những bản ký kết, ASAFA đã vạch ra một lộ trình hành động cụ thể cho giai đoạn tiếp theo:

1. Hài hòa tiêu chuẩn: Thành lập Ủy ban Cấu trúc Thị trường (Market Structures Committee) để thống nhất các tiêu chuẩn kỹ thuật và giao dịch chứng chỉ SAF trong khu vực.
2. Đào tạo chuyên sâu: Mở đợt tuyển sinh đầu tiên cho Học viện Đào tạo Chuyên gia SAF Quốc tế vào tháng 9 tới, giải quyết bài toán thiếu hụt nhân sự am hiểu về nhiên liệu xanh.
3. Mở rộng quy mô: Tiếp tục chuỗi hội nghị tại Thái Lan (tháng 6) và Malaysia (tháng 10) để tạo ra một liên minh SAF mạnh mẽ tại Đông Nam Á.

Góc nhìn chuyên gia: Việc chuyển đổi sang SAF không chỉ là vấn đề môi trường mà là một bài toán kinh tế. Việt Nam có lợi thế về nông nghiệp (nguyên liệu sinh học), nếu kết hợp được chính sách thuế ưu đãi và công nghệ tinh lọc hiện đại, chúng ta hoàn toàn có thể trở thành nhà xuất khẩu SAF cho khu vực.

Bạn đánh giá thế nào về khả năng Việt Nam dẫn đầu thị trường nhiên liệu hàng không xanh tại Đông Nam Á? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc theo dõi các cập nhật mới nhất về năng lượng bền vững tại chuyên mục Công nghệ của chúng tôi.